Stijn De Bels, Curando: "Vandenbussche heeft daar echt het verschil gemaakt"
Curando is een zorgorganisatie actief in West- en Oost-Vlaanderen met meer dan 2.000 medewerkers en vrijwilligers op meer dan 55 locaties. Met zoveel verschillende woon- en zorgsites is er werk genoeg: uitbreiden, verbouwen en renoveren. Stijn De Bels is er projectleider bouw bij Curando binnen het departement Infrastructuur en Technologie, en volgt van daaruit de grote bouwprojecten op, van ruwbouw tot afwerking. De nieuwe Site Sint-Jozef in Ruiselede (Wingene) is daarbij een van de grootste projecten die op zijn bord kwamen: een vervangingsnieuwbouw met in een eerste fase 67 flats geschikt voor residentiële zorg en assistentiewoningen met één en met twee slaapkamers, gebouwd rond het principe van levenslang wonen. Ook als de zorgvraag van de bewoners wijzigt, kunnen ze op de site blijven wonen.
Het traject om er te geraken was allesbehalve rechtlijnig. We spraken met Stijn over hoe het project tot stand kwam, over de samenwerking met Vandenbussche, en over wat hem, na de opening, het meest bijblijft.
Stijn begint bij het begin, en dat begin ligt bijna vijftien jaar terug. "De procedure om het gebouw vergund te krijgen loopt eigenlijk al heel wat jaren," vertelt hij. "Ik denk dat dat naar de vijftien jaar toe zal gaan tegen dat dit hier vergund geraakte."
De echte doorbraak kwam er pas toen de voormalige middelbare school Instituut Sancta Maria, dat zich op het terrein van Curando en de congregatie Zusters Onze-Lieve-Vrouw van 7 Weeën Ruiselede bevond haar werking stopzette. "Dat heeft alles wel wat in een stroomversnelling gebracht," zegt Stijn, "Zo konden we het volledige terrein benutten en een project van deze grootte bouwen." Ook de samenwerking met de gemeente Wingene, die zelf nood had aan een sporthal, hielp het project vooruit.
Meer dan een woonzorgcentrum
Wat Curando in Ruiselede wilde neerzetten, is bewust anders dan het klassieke beeld van een woonzorgcentrum. "We willen afstappen van het idee dat een woonzorgcentrum een plaats is waar je naartoe gaat op het einde van je leven," vertelt Stijn. "Hier wilden we een site creëren waar volop ingespeeld wordt op beleving en waar iedereen welkom is, met of zonder zorgvraag. Site Sint-Jozef is een warme wijk dat echt deel uit maakt van het dorpsleven."
Die visie is overal terug te vinden. Er is een sporthal die samen met de gemeente gebouwd werd en die ook basisschool De Kiem gebruikt voor de LO lessen, de schoolkinderen komen er zelfs over de middag eten. Ook het lokaal dienstencentrum, buurtresto, kapper en dorpswinkel bevinden zich in het gebouw. "De bedoeling is om het dorp ook nog meer naar binnen te trekken in onze gebouwen," legt Stijn uit, "zodat de focus verschuift van pure zorg naar een aangenaam leven, naar dingen beleven, terwijl de zorg wel nog steeds voldoende aanwezig blijft, maar op een minder opvallende manier."
De keuze voor Vandenbussche, B2Ai en Amib
Het project werd aanbesteed via een Design and Build formule, in samenwerking met B2Ai voor architectuur, stabiliteit en technieken, en Amib voor EPB en als veiligheidsadviseur. Verschillende teams schreven in op basis van een lastenboek met de oppervlaktes en zorgnoden van Curando; na een eerste selectie bleven er vier over, gevolgd door een uitgebreide onderhandelingsronde. Uiteindelijk kwam het team van Vandenbussche, B2Ai en Amib als beste uit de bus. "Zowel uit bouwperspectief als uit zorgperspectief bleek dat zij het mooiste voorstel hadden," zegt Stijn. Doorslaggevend was ook hoe goed het ontwerp van B2Ai paste in de dorpskern van Ruiselede, met verschillende vleugels en variatie in gevelsteen, waar andere voorstellen net iets meer industrieel overkwamen.
Het was trouwens niet de eerste keer dat Curando met Vandenbussche samenwerkte. "Ze kennen de sector, ze kennen de specifieke wetgeving goed. En de samenwerking versterkte dat alleen maar. De zaken die wij misschien over het hoofd zouden zien, gingen zij specifiek benadrukken en daar positief in meewerken."
Stijn is duidelijk over wat goed liep, maar ook eerlijk over wat een zoektocht was. De LEAN-planning, "should do, will do", werkte volgens hem uitstekend: "Die planning wordt wekelijks geëvalueerd in de werfvergaderingen. Er is daar niet veel grote focus op geweest, omdat we ook zagen dat de planning gehaald werd zoals die bij ons in het hoofd zat."
Budget was een ander verhaal. "Planning hangt voor ons samen met het bewaken van een budget, en daar zijn wel wat discussiepunten geweest,”. "Het was ook voor Vandenbussche een zoektocht om tot de juiste kwalitatieve oplossing te komen binnen het beschikbare budget." Het resultaat kwam niet altijd meteen overeen met wat Curando voor ogen had, maar uiteindelijk raakten beide partijen er telkens uit. "Ze denken zeker wel mee," besluit Stijn.
Ook op de werf zelf voelde Curando dat verschil. Dankzij BIM-modellen werden clashes vroegtijdig gedetecteerd, wat niet alleen de planning ten goede kwam, maar Curando ook een stuk ontzorgde. "In vorige projecten werden we soms te veel betrokken bij wat er bij de onderaannemers speelde," vertelt Stijn. "Nu werden we op een positieve manier wat afgeschermd van clashes. Deze problemen werden niet steeds besproken met ons, tenzij er echt geen andere oplossing was. Er werd een goed onderscheid gemaakt tussen wat prioritair is en wat gewoon opgelost moet worden."
De orangerie en de daktuin
Vraag je Stijn naar wat hem het meest trots maakt, dan komt hij bijna meteen uit bij de orangerie: de glazen verbindingsstructuur die het nieuwe gebouw verbindt met de kapel, het klooster en de centrale diensten van Curando. "Het was geen eenvoudig project, technisch was het moeilijk te realiseren en ook de inrichting was niet evident. Maar uiteindelijk zijn we daar heel tevreden over. De orangerie verbindt echt de volledige site op een hele positieve manier."
Op de eerste verdieping ligt een daktuin met volière, petanqueplein en een ondergronds wateropslagsysteem om de beplanting te laten overleven. "In een project met dergelijke budgetten vond ik het knap dat ze niet bespaard hebben op beleving en zorg," zegt Stijn. "Het is een van de blikvangers van het project, een hele aangename omgeving voor onze bewoners, bezoekers en personeelsleden
Ook op vlak van duurzaamheid trok Vandenbussche mee aan de kar. Het ontwerp van B2Ai en de uitvoering door Vandenbussche resulteerden in een fossielvrij gebouw, met een BEO-veld, warmtepompen voor verwarming en sanitair warm water, en zonnepanelen. "De kennis die wij hadden liep daar misschien wat voor op de kennis bij Vandenbussche," geeft Stijn toe, "maar daar zag je dan wel de bereidheid om bij te leren, om mee te luisteren naar welke opties er elders al bestonden. Dat overleg zorgde ervoor dat het geheel toekomstgericht werd."
Een eerbetoon aan de zusters
Er is iets dat Stijn zelf uitdrukkelijk wil meegeven, iets dat niet van bij het begin op tafel lag, maar tijdens het project is gegroeid. "Wij wilden deze site ook als een soort eerbetoon opvatten voor onze stichters, de congregatie Zusters O.L.V. van 7 Weeën Ruiselede, die hier vlak bij de site wonen in het klooster."
Dat vertaalde zich in details die je niet meteen verwacht: een helling in de Orangerie met het identiteitscharter van de zusters erin verwerkt, tegeltjes met alle namen van de zusters van congregatie geïntegreerd in de overdekte gaanderij en een kunstwerk ter ere van Instituut Sancta Maria aan de inkom de assistentiewoningen. "Het meedenken om die zaken te integreren, bracht ook meerwerk met zich mee: extra coördinatie, extra planning, op zoek gaan naar de juiste producenten... Maar we zijn er heel erg tevreden over de realisaties en uitvoeringen van deze eerbetonen. Die extra stap van Vandenbussche werd erg gewaardeerd.
Het eindresultaat
Terugkijkend op het hele traject, is het voor Stijn een verhaal met twee kanten, die allebei kloppen. "Dat we een moeilijk project in een moeilijke context, een dorpskern, weinig ruimte voor stockage, hebben kunnen uitvoeren zonder al te grote hinder voor de buurt, binnen de voorziene timing is een hele prestatie.Daarnaast is Stijn ook heel tevreden over de uitvoering. "De kwaliteit die we in de renders van B2Ai zagen, hebben we ook echt kunnen bewaren in de uiteindelijke realisatie. Qua kwaliteit en uitzicht zijn we esthetisch heel tevreden over het project."
En de eerste reacties, nu de bewoners er een paar weken wonen? "Heel tevreden." vertelt Stijn. "Natuurlijk vergelijk je met het gebouw waar ze vandaan komen, en dat dringend aan vernieuwing toe. Maar los daarvan is het project ook echt kwalitatief. De graad van detaillering in de binnenafwerking springt er bovenuit ten opzichte van vorige projecten die ik gedaan heb." Hij vernoemt daarbij expliciet Projectingenieur Fien van Vandenbussche: "Dat is echt een hele grote sterkte van haar, details uitsplitsen waar je op het eerste gezicht niet altijd aan zou denken."
Het verhaal stopt hier niet. Op 5 oktober 2026 start officieel de tweede fase: de sloop van de achterkant van de oudbouw, en de bouw van een nieuw gebouw voor kleinschalig wonen voor mensen met dementie. Die fase voegt 45 extra woongelegenheden toe. De uitvoeringsplannen staan klaar, de eerste werfvergaderingen met het bouwteam zijn al opgestart.
Wat Stijn vooral hoopt, is dat de site uitgroeit tot een warme wijk. : een ontmoetingsplaats voor het hele dorp. "Het is de bedoeling dat dit een centraal punt wordt binnen de gemeenschap waar iedereen deel van uit maakt. Dat maakt de beleving voor onze bewoners ook een stuk aangenamer."
